Zemin seviyesinde ayakta duran dış cephe paneleri

15.10.2001 -Wall street Journal- Dünya Ticaret Merkezi'nin baş mühendisi Leslie E.Robertson, kamuoyu karşısındaki sessizliğini ilk kez geçtiğimiz hafta sonu bozdu. Yapı Mühendisleri'nin bir toplnatısında Konuşan Robertson, 34 yaşında "harika çocuk" olarak başladığı projeyi slaytlar eşiliğinde anlatırken oldukça duygusal anlar yaşandı.

Robertson sunuşuna, prefabrika dış cephe panellerinin 1970'lerde yerlerine yerleştirilişini gösteren slaytlarla başladı. Sıra harabeye dönmüş zemin seviyesi slaytlarına geldiğinde ise Robertson sendeledi ve düşmemek için kürsüye yapışmak zorunda kaldı. Kısa sürede kendini toplayarak anlatmaya otopsi yapan bir doktor gibi devam etti: "İşte klasik bir çekme kopması; burada ise birbirinden ayrılan kolonlar, kaynak yerleri kesme güçlerine dayanamamış..."

Soru cevap bölümüne sıra geldiğinde ise arka sıralardan bir mühendis "Şimdi olsaydı tasarımda değiştirmek isteyeceğiniz birşey olabilir miydi?" diye sorunyor. Salon birden sessizliğe gömülüyor ve Robertson biraz duraksayarak ve kafasını kaşıyarak cevap veriyor: "Biraz daha uzun süre ayakta kalmasını arzu ederdim...Yani içerdeki her bir kişi çok önemliydi..." diyor ve kürsüde gözyaşlarını tutamıyor...

İşte bu anda bir diğer mühendisin "Bence sen harika bir iş yaptın!" diye bağırmasıyla toplantı salonu alkışlara boğuluyor.

11 Eylül günü Robertson Hong Kong'da olduğundan ABD'ye birkaç gün boyunca geri dönememiş. Yukarıdaki "Dünya Ticaret Merkezi'nin Tasarımı ve Çöküşü" başlıklı slayt sunuşunu da Ulusal Yapı Mühendisleri Konseyi'nin uzun süre önce planlanmış toplantısı sırasında yapmış. Daha önceden sunmayı planladığı ve Shangai'da yapılacak olan Dünya Ticaret Merkezinden 65 metre daha yüksek olacak binayla ilgili sunuş ise bu yüzden birkaç saat gecikmeyle başlamış.

Mimarlar, mühendisler, müteahhitler ve bilim adamlarının yaptığı ve jetlerin çarpışından sonra ortaya çıkan 900 derecelere varan sıcaklardan kaynaklanan çöküş senaryolarının ardından, Robertson'un olay ile ilgili görüşlerinin önemi daha da artmıştı. Tartışamalar özellikle, kullanılan yangın geçirmezlik sistemleri ile ne kadar yükseğe güvenli olarak çıkılabileceği üzerineydi.

1995 Oklahoma bombalamasını da araştıran grubun FEMA (Federal Felaket Yönetim Ajansı) tarafından İkiz Kulelerin çöküşünü de araştıracak olmasıyla, Grubun lideri W.Gene Corley de, yapılan ilk inceleme sonuçlarına göre; kulelerin derhal çökmeyerek iyi bir performans sergilediklerini belirtti. Corley "İnsanlara kaçmak için yeterli zamanı tanıdılar" diyerek, bir kulenin 47 dakika diğerinin ise yaklaşık 100 dakika ayakta kaldığını hatırlattı.

Robertson kendisinin ve firmasının Corley'in oluşturduğu grupla beraber çalıştığını ifade etti. Kulelerin kolonlarının üçte ikisini ve ana taşıyıcıları kaybetikten sonra bile ayakta kaldığını hatırlatan Robertson, yaptıkları işle gurur duyduklarını da ifade etmekten geri kalmadı.

Robertson, hayatının 10 yılını adadığı Dünya Ticaret Merkezi projesinin bakım çalışmaları ile de 11 Eylül'e kadar meşgul olmuş. Olay gününden beri düzgün uyuyamadığını idade eden Robertson, hala binaların birkaç dakika daha fazla dayanmasını sağlayabilecek ekstra önlemlerin neler olabileceğini düşünüyor. Özellikle, döeşemelerde kullanılan silindirik makas sistemleri yerine "T" şeklindeki sistemlerin yangın korumalarının daha kolay olabileceğini düşünüyor. Başından beri silindirik sistemden pek hoşlanmadığını ifade etse de Robertson'a göre bu şekilde de yıllardır çıkan yangınlara dayanmışlardı.

Robertson çok karmaşık duygular içinde -ıstırap, şüphe, gurur ve suçluluk- kaldığını belirtiyor. Yine de, binaların tasarlandıkları yüklerin çok üzerindeki kuvvetler karşısında çok iyi davranış gösterdiklerini ifade etmeden duramıyor.

YapiWorld 15.10.2001

Yazdır