YapiWorld Deprem

Bu çalışmanın yapıldığı yörenin jeolojik olası kesitine bakınca neler olduğu hemen söylenilebilir.

Şekil-1.İşte görecekleri kesit böyle bir şey.

Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun en kuzey kolu, Adapazarı'ndan İzmit Körfezine girerken gerilim rejimi dolayısı ile grabenleşirken, kuzeyinde bir parazit graben daha oluşturur. Bu oluşum Trakya da da aynen geçerlidir. Orada da Marmara sübsidansına kuzeyindeki Ergene Grabeni eşlik eder. Hatta jeologların karşı çıkmalarına rağmen bence Van Gölünde de benzer bir tektonik etkinlik Tatvan Çukurluğunu oluşturmuştur. Orada da Tutak ve Çaldıran fay saçaklanmalarına Tatvan çukurluğu eşlik eder.

Ancak Bu parazit graben, Doğu Marmara Depremi sırasında tetiklenmiştir. Tabii dir ki beklenilen Marmara Depremi sırasında Trakya depresyonunun da çalışması olasılığı vardır.

Doğu Marmara Depreminde deprem odak sıralanması,
1.Gölcük (Doğrultu Atım)
2.Yalova (Doğrultu Atım)
3.Adapazarı (Düşey Atım)
4.Avcılar (Düşey Atım)
Sırasını takip etmiştir. Her iki Graben ortasındaki malzeme olasılıkla "killi kumlu çamur içerisinde çakıl taşı saçılması" gibi bir yapıya sahiptir. Kil ise koyu renkli ve organik katkılı illit kili olabilir.

Bu yapının boyutlarının ortaya çıkarılması için güçlü bir patlayıcı ile sismik refraksiyon ve sismik refleksiyon hatlarının oluşturulması gerekmektedir. Böyle bir Jeofiziksel çalışma ile elde edilecek veriler sadece tektonik yapının aydınlatılması ile kalmaz. Bu arada doğal gaz olanakları da aydınlığa kavuşabilir. Yöredeki doğal gaz daha ziyade Coal Bed Gas denilen "Kömür Yatağı Gazı" cinsindendir. Bu tür gazdan yararlanılabilmesi için derinlerdeki kömür yataklarına bol oksijenli su basılması söz konusudur. Önce cılız bir debi ile alınan gaz daha sonra uygun su basma prosesi ile yüksek debilere erişebilmektedir. ABD'de bu yolla inanılmaz miktarlarda Kömür Yatağı Gazı üretilmektedir.

Yapılan çalışmanın diğer bir ayağında ise elastik parametreler var. Refraksiyon Sismik yapmanın bir anlamı da bu olgudur. Buradan elde edilecek özellikle satürasyon oranı, Rayleigh Dalga Hızı, Zemin Büyütmesi gibi parametreler yardımı ile Zemin Sıvılaşması "Liquefaction" şiddeti sınıflandırılabilir. Bu vesile ile bütün jeofizikçilerimizin dikkatine sunarım:

Diğer taraftan Utah State University Dept. of Civil and Enviromental Engineering bilim adamlarından James A.BAY ve Afet İşleri Gn. Md. Deprem Araştırma Dairesi Jeofizikçilerinden Dr.Uğur KURAN tarafından gerçekleştirilen ve Prof.Dr.Uğur KAYNAK'ın da gözlemci olarak katıldığı Adapazarı excursion çalışmasında, bir Caterpillar D9 Buldozeri ile liquefaction geçirmiş kumlu zeminde üretilen Rayleigh dalgası hızı, Amerika'da benzeri sıvılaşma riski taşıyan zeminlerde elde edilen değere uyumlu olarak VR(Kritik) = 130 m/sec olarak bulunmuştur. Diğer bir değişle VR<130 m/sec olan kumlu zeminlerde sıvılaşma riski kesinlik kazanmaktadır.

Bu olgu ise Adapazarı'nın yapılaşma tipi ve doğrultusu hakkında çok önemli yönlendirmeler yapabilir. Örneğin Adapazarında Betonarme boyutlandırma yapılırken "0.5 g" gibi yüksek düşey ivmelerin varlığı göz önüne alınmalıdır.

Sonuç olarak iki köy sınırları içerisinde iki adet dinamit patlatılmasının deprem tetikleme ile hiçbir ilişkisi yoktur. Bu tetikleme denemeleri ABD'de birkaç kez yapıldı. Bir fayın olası yırtılma bölgesinin iki ucundan derin kuyu pompaları ile su çekilip orta kısmına su basıldı. Daha sonra bir derin yer altı nükleer patlaması ile gerilim altında olduğu bilinen bu fayın tetiklenmesine çalışıldı. Sonuçta 4 Richter gibi düşük değerlerde depremler üretilebildi. Ancak çok pahalı denemeler olduğu için bu tetikleme projesi daha sonra askıya alındı.

Yer altı nükleer patlamaları ile oluşturulabilen depremlerin büyüklükleri 4.2 Richteri hiçbir zaman geçemedi. Buna karşılık örneğin 7.4 Richter'lik bir deprem üretmek için yer altında Yüzlerce Hirosima' ya denk "yani 14 kiloton x 500 gibi bir güce gereksinim var. Columbia Depremi gibi Büyük bir deprem ise, yüz adet 100'er Megatonluk Termonükleer silah gücüne erişebilmektedir. Yani kafadan hesap yapıyorum ama 700.000 Hiroşima demektir.

Biz bu deprem tetikleme masallarını daha çok dinleriz. (Bakınız : www.yapiworld.com , Deprem, Hurafe, Nükleer Deneme, Tesla Makinesi- U.Kaynak.)

Her neyse. Hazır depremle ilgili çalışmalar yaparken bir de Kömür Gazına bakmak hiç de fena olmaz değil mi?

Bu büyüklükte bir enerji varken gidip kendi refraksiyon aletimi kurup ben de ölçü alayım diye düşünmüştüm. Fakat tepkiler kulağıma kadar gelince doğrusu "Vay alçaklar. Demek deprem üretiyorsunuz ha!" diye bir de dayak yeme olasılığı aklıma gelince vaz geçtim.