Köprü tasarımcıları her zaman sınırları zorladılar. Bu ihtiras, çevrelerine büyük ilham kaynağı olan Milenyum kutlaması için inşa edilen köprüler ile doruk noktaya ulaştı. Onlar sadece bir engeli aşmak, sadece üzerinden geçilmek üzere yapılmadılar, üzerlerinden geçilmek üzere özel yolculuklar yapılmasına neden oldular. O köprüler yeni milenyumu taçlandırarak kutladılar...

 

Organik yaklaşım: Lowry yaya köprüsü

30.04.2002 -Telegraph.co.uk - Giles Worsley - Milenyum çılgınlığına Dome'un (11.12.2001- YapiWorld) iç karartıcı başarısızlığının gölge düşürmesine bakıp da, Milenyum Komisyonu tarafından finanse edilen 27 köprünün 2000 yılını taçlandırdıklarını unutmamak gerekir. Köprüler tarih boyu bir engeli aşmak için kulanıldıkları kadar, bölgelerinin de birer simgesi olageldiler. Günün bilgisayarları ve ileri yapım teknolojileri sayesinde artık çok daha cürretkar köprüler inşa etmek ümkün. Pek çok modernizm karşıtı için ise ortaya çıkan sonuç tek kelimeyle "dayanılmaz".

Thames üzerindeki "Işın Kılıcı"

Çok nadir olsa da, sapasağlam durmak yerine yalpaladığı için işlevini yerine getiremeyebilseler de -en azından ilk başta- köprülere her zaman sıcak bakıldı. Thames üzerindeki Lord Foster'ın Işın Kılıcı (Blade of Light) adlı milenyum köprüsü (01.02.2002- YapiWorld)-ki Milenyum Komisyonu tarafından finanse edilmemişti-, belki başlangıçtaki o fiyasko yaşanmasaydı, Londra'lıların bu kadar şefkatine maruz kalmayacaktı. Köprüler, engelleri ortadan kaldırdıkları için hep "umudun" simgesi oldular ve daha önce yapılamamış yolculuklara fırsat yarattılar. Kimi zaman Gateshead ve Newcastle'da olduğu gibi birbirlerine soğuk bakan halkları kaynaştırdılar, kimi zaman da Salford kıyılarında olduğu gibi, ülkenin terkedilmiş kıyılarına hayat verdiler. Hepsinden de önemlisi, inşa edildikleri yere ruh kattılar. Onlar sadece üzerinden geçilmek üzere yapılmadılar, üzerlerinden geçilmek üzere özel yolculuklar yapılmasına neden oldular.

Lowry Yaya Köprüsü, Salford

Her iki tarafından gökyüzüne yükselerek merkezde birlştikleri anda yeniden ayrılan çelik kemer kirişleri Lowry köprüsünün en çarpıcı yanı. Altından gemilerin geçişine izin verecek şekilde kaldırılabilmek için tasarlanmış köprü, birbirine yapıştırılmış iki lades kemiğini andırıyor. Büyük İspanyol mühendis Santiago Calatrava'nın yapılarını andıran (YapiWorld - MILWAUKEE'DE BİR BEYAZ BALİNA) köprü tasarımına organik bir yaklaşımın sonucu olan köprüde, sanki büyük bir iskelet tarafından taşınıyormuş izlenimi hakim. (Calatrava Haliç için de bir köprü tasarlıyor).

Uluslararası mühendislik ve müşavirlik şirketi Parkman'in İspanyol mimar Carlos Fernandez Casado ile ortak tasarladığı ve 5 milyon Sterline malolan Lowry köprüsü, kentin kötü talihini de tersine çevirmiş. Salford rıhtımları, Manchester kanalının sonundaki tersaneler kapatıldıktan sonra ıssızlaşmış. Yeni hayata geçirilen yaya köprüsü ile, 2000 yılında açılan Michael Wilford Lowry Center (19.02.2002-YapiWorld ) ve kanalın diğer tarafında Trafford'da, Daniel Libeskind tarafından yapılan ve Temmuz ayı içinde açılması hedeflenen Kraliyet Savaş Müzesi de birbirine bağlanmış.

Shanks Milenyum Köprüsü, Peterborough

Bugün inşa edilen pek çok yeni köprüden farklı olarak Shanks Milenyum Köprüsü öyle "albenili" sayılmaz. Ancak, Fens'in engin ufuklarında kendisine baktıracak bir köprünün kendine ilgi çekebilmesi için ürpertici bir yanı olması lazım. O nedenle de, Whitby Brid'ün bu tasarımı da romantik River Lune Milenyum köprüsünden çok da farklı değil.

Nene nehrini uzun ve alçak bir eğimle kateden köprü 750.000 Sterline malolmuş. Paslı kahverengi görüntüsü ile Fenland'in genel peyzajına büyük uyum gösteren köprünün yapımında kullanılan paslı görünüm veren Cor-Ten malzemesi sayesinde hiçbir zaman boyanmaya da ihtiyaç duyulmayacak. Böylece bakım maliyetleri de düşürülecek.

Torrs Milenyum Yürüyüş Yolu, Derbyshire

Korumacı Yaklaşım: Torrs Milenyum yürüyüş yolu

Derbyshire'daki dramatik River Goyt vadisi üzerinde uzanan Torrs Milenyum Yürüyüş yolu, Indiana Jones filmlerinden esinlenildiği havasını veriyor. 115 metrelik uzunluğunun yarısında eski bir demiryolu istinat duvarından konsol olarak çıkan yol daha sonra nehirden yükselen ayaklar üzerinde devam ederek köprüyü kullananların ağaçların taç kısımları arasından geçmelerine imkan tanıyor. 20 yıl öncesinde sanayi bölgesi olan ve yoğun kirlilikte bir nehire sahip olan Torrs Gorge'un bugün geldiği durum gözönüne alındığında şaşırtıcı başarı daha da belirginleşiyor.

525.000 Sterline malolan köprü, az rastlanır şekilde uzman köprü tasarımcılarının değil, Derbyshire Belediye Meclisi'nin bünyesinde bulunan ve bölge koruma grubu ile beraber çalışan Derbyshire Müşavir Mühendisleri'nin bir eseri. Böyle bir köprü yapılmasına başlangıçta karşı çıkan Koruma grubu, sonra bir kavramsal proje hazırlamış. Geçtiği koruma bölgesine uyumlu ve sempatik bir yapı olması hedeflenirken, yürüyüş yolunun aynı zamanda da vadiye bir hareket unsuru katması düşünülmüş. Açıldığı günden beri bölgeyi ziyaret edenlerin sayısı ikiye katlanmış.

Gateshead Milenyum Köprüsü

Zerafet: Gateshead Milenyum Köprüsü

Tyne nehri üzerinde Çok zarif bir kemer tarafından taşınan gövdesi ile Gateshead Milenyum Köprüsü, cürretkar ve mutlak minimalliğe soyunmuş bir güzellik sergiliyor. Güzel olmak da zorunda çünkü, Robert Stephenson'ının 1845 yapımı sıradışı kara ve demiryolu köprüsü ile Mott, Hay ve Anderson tarafından 1925 yılında inşa edilen ve New Castle'ın simgesi haline gelmiş Yeni Tyne Köprüsü ile yarışmak zorunda.

Köprü aynı zamanda, geleneksel olarak birbirleriyle iyi geçinemeyen Gateshead ve Newcastle halklarını bağlaması nedeniyle de bir umut simgesi olmuş.

2001'in Stirling ödülü sahibi mimar Wilkinson Eyre tarafından tasarlanan köprünün mühendislik tasarımı da Gifford and Parteners firması tarafından yapılmış ( 25.09.2001- YapiWorld ). Temmuz ayında açılması planlanan Gateshead'deki Baltık Modern Sanatlar Müzesi ile Newcastle'ı birbirine bağlayan köprü 22 milyon Sterline malolmuş.

River Lune Milenyum Köprüsü, Lancaster

Cezir vakti River Lune Milenyum Köprüsünün yanında durduğunuzda, yüzyıllar boyu kaybolmuş antik bir Roma köprüsünün temellerini görmeniz mümkün. Milenyum köprüsü ile sanki bu antik köprü tekrar hayata geçirilmiş.

Köprü kentin ortasına, bir zamanlar yelkenli gemilerin doldurduğu St.George rıhtımına uzanıyor. Bu eski görüntü, köprünün üzerinde durduğu ve mühendislerin cesurca "açılı dikey" olarak adlandırdıkları bir çift ayakla sanki tekrar canlandırılıyor. Whitby Bird'ün mimarlık ve mühendisliğini üstlendiği köprü, 2 milyon Sterlin'e malolmuş. Köprü geçmişi kutlarken aynı zamanda geleceğe de bir bakış uzatıyor.

YapiWorld 30.04.2002

Yazdır