Arşimet köprüsü olarak da adlandırılan Dünyanın ilk yüzer denizaltı tünelinin nerede gerçekleştirileceği merak konusu olmaya devam ediyor. İsviçre, Norveç, İtalya, Japonya ve Çin'den sonra Seattle'da da "ilk" olup olmamak konusunda bir yarış devam ediyor. Proje taraftarları yüzer tünelin deniz trafiğine ve çevreye olumlu etkisini ön plana çıkarırken, aleyhte olanlar maliyet ve güvenlik sorunlarını gündeme getiriyorlar...

Norveç Storfjorden fiyordunda düşünülen yüzer su altı tüneli

21.05.2002- Seattle'da büyük yatırımlar durmuyor. Seattle Times'da yeralan bir habere göre, son yıllarda gerçekleştirilen Space Needle, Monorail (tek raylı hızlı tren), iki yeni spor stadı ve iki yüzer köprü projelerinin ardından, kenti bir dünya kenti haline getirmek ve aynı zamanda ulaşım sorunlarını da çözmek için Dünya'nın ilk yüzer denizaltı tünelinin yapılması gündemde.

Arşimet köprüsü olarak da bilinen yüzer denizaltı tüneli (submerged floating tunnel), deniz dibine ankrajlarla bağlanmış su altında yüzer bir yapı olarak tanımlanıyor.

Fikir pek çok açıdan çekici olarak görülüyor. Bir denizaltı gibi yüzer olacak tünelin Seattle'daki yüzer köprülerin kimi zaman kapatılmasına neden olan şiddetli rüzgar ve dalgalardan etkilenmeyeceği belirtiliyor. Estetik açıdan da doğal görüntüye etkisi olmayacak bir yapının rakibi olması çok zor. Köprüler mimari ve mühendislik harikaları olarak görülseler de, Seattle'ın sadece teknelerden ve uzaklardaki dağlardan oluşan manzarasının cazibesini altetmeleri mümkün değil. Norveç'te benzer tünellerin özellikle fiyordların görüntüsünü bozmamak için ciddi olarak düşünüldüğü biliniyor. Aynı fikir İsviçre'deki Lugano Gölü için de geçerli.

İlgili Haberler: 20.12.2001-ÇİN YÜZER DENİZALTI KÖPRÜSÜNÜ (TÜNELİNİ) TARTIŞIYOR

Sualtı yüzer tünellerinin lehinde olan teknik nedenler de var. Klasik deniz tabanı altındaki tüneller, giriş-çıkış için kıyıdan çok uzaktan çalışma gerektirdiklerinden daha fazla yüzey altyapısına gerek duyuyorlar. Aynı zamanda daha dik giriş ve çıkış eğimleri daha fazla yakıt harcanmasına ve hava kirliliğine neden oluyor. Derin tüneller yerine yüzer tüneller daha gerçekçi ve rasyonel çözümler olarak görülüyor. Hem de hafif ve ağır raylı sistemlere uygun olarak tasarlanabileceklerinden sadece taşıt trafiğine hizmet etmeleri gibi bir zorunluluk da bulunmuyor.

Peki şimdiye kadar niye yapılmadı? İlk neden maliyet. Washington Gölü içinde düşünülen yüzer tünelin keşfi 3 milyar doları buluyor. Ancak, yüzer köprülerin bakım maliyetleri, deniz trafiğine sınırlama getirmeleri (ya da Haliç'teki gibi tamamen yoketmeleri), derin tünellerin pahalı kıyı bölgesi kamulaştırma bedelleri ve ekolojik etkileri üst üste konulduğunda göreceli maliyet farkı da azalıyor.

Tabi yüzer bir tünelin ciddi güvenlik sorunları da bulunuyor. Küçük bir hata bir felakete neden olabilir. Tabi bir köprünün yıkılmasının da sonucu farklı olmayacaktır.

Şimdiye kadar yüzer bir tüneli inşa edilmemiş olma nedenlerinden birisi de belki de kimsenin "ilk" olmak istemeyişi. Mühendis ve müşavirlerin fikirlerine göre ise dünyanın pek çok yerinde deniz dibi tünelleri ile taşımacılık yapılıyor, ve mühendislik harikası yüzlerce açık deniz petrol platformu görev yapıyor. Tek sorun kamuoyunun fikre sıcak bakması.

Seattle için ortaya atılan fikirlerden birisi de, tünelin mevcut yüzer köprünün altına inşa edilmesi. Böylece seçimi halk yapmış olacak. Korkanlar yüzer köprüyü, isteyenler de tüneli kullanabilecek.

Yüzer denizaltı tüneli önümüzdeki hafta sonu Ulusal Bilim Vakfının (NSF) Seattle'da düzenleyeceği bir çalışma toplantısında masaya yatırılacak. Düzenlenecek toplantı ile ilgili bilgi için : www.ussft.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

Şu anda düşünülmekte olan yüzer su altı tüneli proejeleri:

Storfjorden, Norway

Norveç'in batı kıyılarındaki Storfjord derinliği nedeniyle, yüzer denizaltı tüneline uygun şartlar sağlayan bir nokta.

Özellikler:

Su yolu genişliği	2500 m
Max. su derinliği	400 m
Tasarım akıntı hızı	0,4 m/s
Tünelin üzerindeki su yüksekliği	35 m
Belirgin dalga yüksekliği (Hs)	2,0 m
Sık olmamakla beraber önemli deniz trafiği

 

 

Høgsfjord, Norway

Norveç fiyordlarında feribotla ve genellikle de köprüler ve deniz tabanı altındaki tünellerle ulaşım sağlanıyor. ancak genelde fiyordların genişliği ve derinliği köprü ve taban altı tünel inşaatını mümkün kılmıyor. Høgsfjord için planlanan yüzer denizaltı köprüsünün yapılabilirliği de kanıtlanmış.

Özellikler:

Su yolu genişliği	1400 m
Max. su derinliği	150 m
Tasarım akıntı hızı	0,4 m/s
Tünel üzerindeki su yüksekliği	20 m
Belirgin dalga yüksekliği (Hs)	2,0 m
Sık olmamakla beraber önemli deniz trafiği

Lugano Gölü, İsviçre

AlpTransit demiryolu sisteminin bir parçası olarak Lugano Gölü üzerinde bir demiryolu geçişi düşünülüyor. Klasik bir köprünün doğal manzarayı etkileyeceği endişesiyle bir yüzer denizaltı tüneli gündemde.

Özellikler:

Genişlik	1260 m
Max. su derinliği	74 m
Tünel üzerindeki su yüksekliği	6 m
Açıklık Sayısı	5
Temel	kazıklar üzerinde kesonlar

 

Messina Boğazı, İtalya

Sciliya'yı ana karaya bugün sadece yoğun bir ferbiot trafiği bağlamakta. Güney İtalya'nın en yoksul bölgesini kalkındırmak için içinde dünyanın en uzun asma köprüsünün de bulunduğu çeşitli öneriler değerlendiriliyor.

 

 

Özellikler:

Su yolu genişliği	3000 m
Max. su derinliği	350 m
Tasarım akıntı hızı	1,2 m/s
Tünel üzerindeki su yüksekliği	55 m
Belirgin dalga yüksekliği (Hs)	9-16 m
Ciddi sismik aktivite
Yoğun deniz trafiği

Funka Körfezi, Hokkaido, Japonya

Hokkaido Adası ile ulaşım imkanlarının arttırılması için, köprüler, tüneller ve yüzer tünellerden oluşan pek çok öneri gündemde.

 

 

 

Özellikler:

Su yolu genişliği	1400 m
Max. su derinliği	150 m
Tasarım akıntı hızı	0,6 m/s
Tünel üzerindeki su yüksekliği	20 m
Belirgin dalga yüksekliği (Hs)	1,5 m
Ciddi sismik aktivite
Yoğun deniz trafiği

Kaynak: The Norwegian Submerged Floating Tunnel Company AS

YapiWorld 21.05.2002

Yazdır