|
OTOPARK
YÖNETMELİĞİ
R.
G. Tarihi :02.09.1999
R. G. Sayısı :23804
BİRİNCİ
KISIM
Genel Hükümler
Madde 1-Amaç ve Dayanak
Madde 2- Kapsam
Madde 3- Tanımlar
Madde 4-Genel Esaslar
İKİNCİ KISIM
Planlama ve Uygulama Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Planlama
Madde 5- Otopark Aranması Gereken Kullanımlar
ve Miktarları
Madde 6-Beş Yıllık İmar Programları
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama ve Denetim
Madde
7-Yapı Ruhsatı ve Kullanma İzinlerinin Verilmesi
Madde 8- Otoparkların Amacı Dışında Kullanılamayacağı
Madde 9- Bina Otoparkı Yapılamayan Parseller
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Madde
10- Mali Hükümler
Madde 11-Otopark Hesabından Yapılacak Harcamalar
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Madde 12-Uygulanacak Hükümler
Madde 13-
Madde
14-Yürürlükten Kaldırma
Madde 15- Sorumlu İdare
Madde 16- Yürürlük
Madde 17- Yürütme
BİRİNCİ
KISIM
Genel Hükümler
Amaç ve Dayanak
Madde 1- 3194 sayılı İmar Kanununun 37 nci ve 44 üncü maddelerine
dayanılarak hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı, yerleşme yerlerinde
araçların yol açtığı trafik sorunlarının çözümü için otopark yapılmasını
gerektiren bina ve tesislerin neler olduğunun ve otopark ihtiyacının
miktar, ölçü ve diğer şartlarının tespit ve giderilme esaslarını aynı
Kanunun 5 inci maddesinde tanımlanan ulaşım sistemlerini ve problemlerinin
çözümünü gösteren imar planlarına uygun olarak düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, 27/6/1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanun kapsamında
kalan belediyelerde, son nüfus sayımına göre nüfusu 10000 ve daha
fazla olan yerleşmelerde, nüfusu 10000' den az olmakla birlikte imar
planı onaylanmış yerleşmelerde ve alanlarda ve imar planı bulunmamakla
beraber bu Yönetmeliğin uygulanacağına dair belediye meclis veya il
idare kurulu kararı alınan bütün yerleşmelerde uygulanır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen; a. Bina otoparkları: Bir binayı çeşitli
amaçlar için kullanan özel ve tüzel kişilere ait ulaşım ve taşıma
araçları için, bu binanın içinde veya bu binanın oturduğu parselde
açık veya kapalı olarak düzenlenen otoparkları, Bölge otoparkları
ve genel otoparklar: Bir şehir veya bölgenin mevcut ve gelecekteki
şartları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak imar planları ile
düzenlenen ihtiyaca göre açık, kapalı ya da katlı olarak belediyeler
veya diğer kamu kuruluşları ve özel kişiler tarafından yapılan ve
işletilen otoparklardır. Birim park alanı: Bir aracın park etmesi
için gerekli olan ve manevra alanları dahil toplam park alanını, ifade
eder.
Genel Esaslar
Madde 4- Otoparkla ilgili genel esaslar aşağıda açıklanmıştır. a.
Binayı kullananların otopark ihtiyacının bina içinde veya parselinde
karşılanması esastır. Binaların, imar planı ve mevzuat hükümlerine
göre belirlenen ön ve yan bahçe mesafeleri, otopark olarak kullanılamaz.
Binanın ihtiyacı olan miktardaki otopark alanları, Kat Mülkiyeti Kanununda
belirtilen ortak alanlardan olup, bu hali ile yönetilir. Binek otoları
için birim park alanı en az 20 m2'dir. Bu alan kamyon ve otobüsler
için manevra alanı hariç olmak üzere en az 50 m2 üzerinden hesaplanır.
İmar planları hazırlanırken parselinde otopark tesisi mümkün olmayan
yerlerde otopark ihtiyacının karşılanması amacıyla bölge ve genel
otopark yerleri belirlenir. Ayrıca parselinde otopark yapılması mümkün
olan alanlarda imar parsellerinin büyüklükleri otopark yapımını mümkün
kılacak şekilde tespit edilir. Meskun alanlar, kentsel sit alanları,
üzerinde korunacak yapı bulunan parseller, arazinin jeolojik ve topoğrafik
yapısı, giriş-çıkış, trafik emniyeti sağlanamaması gibi imar planındaki
konumundan kaynaklanan nedenlerle otopark ihtiyacının parselinde karşılanması
mümkün olmayan durumlara ilişkin ilkeler, belediye meclis veya il
idare kurulu kararı ile belirlenir. Münferit talepler bu ilkelere
göre değerlendirilir. Parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan durumlarda,
belediyesince veya valilikçe Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecek
otopark bedeli alınır. Otoparkların giriş ve çıkışlarının yeterli
olması, iç ve dış trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenmesi mecburidir.
Otoparklarda, İmar Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uyularak yangına
karşı gereken önlemlerin alınması, özürlülerin kullanımına dönük düzenlemelerin
yapılması zorunludur. Ayrıca, özürlülere ilişkin standartlar da dahil
olmak üzere Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan ilgili tüm standartlara
uyulur. Standartların bu Yönetmelikte belirlenen ölçü ve miktarlardan
daha az olması halinde Yönetmelik hükümleri geçerlidir. Bu düzenin
sağlanmasından ve yürütülmesinden belediyeler ve valilikler sorumludur.
Bu Yönetmelikte belediye meclisi veya il idare kurulu kararı alınması
öngörülen hususlarda, 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine
aykırı olmamak, bu Yönetmelik hükümlerine uyulmak koşuluyla uygulanacak
şekli takdire belediye veya valilikler yetkilidir. İmar planları veya
belediye meclisi ve il idare kurulu kararıyla bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı kararlar getirilemez. Umumi bina ve bölge otoparkları ile genel
otoparkların giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde birden
az olmamak şartıyla, her 20 park yerinden birinin özürlü işareti konularak
özürlüler için ayrılması zorunludur. Belediyelere veya valiliklere
bu Yönetmelik ile tespit yetkisi verilen hususlarda, belediye meclis
ve il idare kurulu kararları alınmayan veya eksik alınan konularda
Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan Tebliğ hükümlerine uyulur.
İKİNCİ KISIM
Planlama ve Uygulama Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Planlama
Otopark Aranması Gereken Kullanımlar ve Miktarları
Madde 5- Otopark aranması gereken kullanımlar ve miktarları aşağıda
yer almaktadır; a. Yerleşim alanlarında otopark aranması gereken kullanım
çeşitleri ve bunlara ait en az otopark miktarları: Kullanım Çeşitleri
Miktarları 1-Meskenler 100 m2'ye kadar 4 daire için 2-Ticari amaçlı
yapılar ve büro binaları 50 m2'ye kadar 3-Konaklama tesisleri 50 m2'ye
kadar 4-Yeme, içme, eğlence tesisleri 50 m2'ye kadar 5-Sosyal, kültürel
ve spor tesisleri 30 oturma yeri için 6-Eğitim tesisleri 400 m2'ye
kadar 7-Sağlık yapıları 125 m2'ye kadar 8-Cami ve ibadet yerleri 300
m2'ye kadar 9-Kamu kurum ve kuruluşları 100 m2'ye kadar 10-Sanayi,
depolama ve toptan ticaret 200 m2'ye kadar 11-Küçük sanayi 125 m2'ye
kadar 12-Semt pazarı 100 m2'ye kadar pazar alanı için en az 1 otopark
yeri ayrılması zorunludur. Ancak, belirlenen otopark miktarları yöre
ihtiyaçları göz önünde bulundurularak belediye meclislerince arttırılır.
Otopark hesabında Yapı İnşaat Alanı esas alınır. (a) bendinde ana
başlıklar altında sayılan kullanım çeşitlerinin alt türleri ve bunlarla
ilgili otopark miktarları belediye meclislerince belirlenir.
Beş Yıllık İmar Programları
Madde 6- Onaylı imar planında tespit edilen bölge ve genel otoparklarının
uygulama döneminde belediyelerce gerçekleştirilecek 5 yıllık imar
programlarına alınması gerekir.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama ve Denetim
Yapı Ruhsatı ve Kullanma İzinlerinin Verilmesi
Madde 7- Yapılacak yapılara bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve
belediye meclislerince alınacak kararlara göre bina otopark yerleri
ayrılmadıkça yapı ruhsatı, bu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmedikçe
de yapı kullanma izni verilemez.
Otoparkların Amacı Dışında Kullanılamayacağı
Madde 8- Yapı kullanma izni alındıktan sonra otopark yerleri plan
ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka amaçlara tahsis edilemez.
Belediyeler, bina otoparklarının kullanımını engelleyici her türlü
ihlalleri önlemekle yetkili ve görevlidirler. Aksi uygulamalarda İmar
Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Bina Otoparkı Yapılamayan Parseller
Madde 9- Bina içinde veya parselinde otopark yapılması mümkün olmayan
yapıların durumu belediyece imar durumu ile ilgili ilk müracaat tarihinden
başlayarak 30 gün içinde ilgilisine gerekçeleri ile birlikte bildirilir.
Belediyeler bina otoparkı yerine otopark sorununun nasıl çözümleneceğini,
binanın hangi bölge veya gelen otoparkından yararlanacağını da bildirmekle
ve bu otoparkları tesis etmekle yükümlüdür. Bu durumda bölge veya
genel otoparktan yararlananlardan ayrıca kullanım ücreti alınmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Madde 10- Otopark bedelinin hesabında, 4 üncü maddenin (d) bendinde
yer alan miktarlar esas alınır. Otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil
esasları belediyelerce belirlenir. Otopark bedelleri kamu bankalarından
herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılır. Bu hesapta toplanan
meblağa yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanır. 3030 sayılı Kanun
kapsamında kalan belediyelerde, büyükşehir belediyesince ilçe belediyeleri
adına otopark hesabı açtırılır. İlçe belediyeleri hesabında toplanan
otopark meblağı, büyükşehir belediyelerince o ilçe sınırları içerisinde
yapılacak veya yaptırılacak bölge veya genel otoparkları için kullanılır.
Otopark Hesabından Yapılacak Harcamalar
Madde 11- Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerin kendi kaynaklarından
ayıracağı tahsisatla birlikte, tasdikli plan ve beş yıllık imar programına
göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında otopark tesisi için
gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılır.
Otopark hesabında toplanan meblağ otopark tesisi dışında başka bir
amaçla kullanılamaz. Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerce
hazırlanacak sarf belgesi, verilen emri ve hakediş raporuna göre belediyesinin
yazılı talimatı üzerine ilgili bankaca hak sahibine ödenir. Otopark
hesabından toplanan meblağın, amacında kullanılıp kullanılmadığı hususu
İçişleri Bakanlığı'nca denetlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Uygulanacak Hükümler
Madde 12- Ruhsat süresi içinde tamamlanması mümkün olamayacağı için
5 yıl içinde ruhsat yenilemek üzere ilgili idareye başvurularak ruhsat
yenilemesi yapılan yapılar hakkında, ruhsat alma tarihinde yürürlükte
bulunan mevzuat hükümleri uygulanır. İnşasına 2 yıl içinde başlanmayan
veya süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar ruhsatsız
yapı olarak değerlendirilir. Bu yapılar hakkında yeniden ruhsat alındığı
tarihte yürürlükte bulunan plan ve mevzuat hükümleri uygulanır. Bu
Yönetmelik ile kapsama alınmış yerleşmelerde de yukarıdaki hükümler
uygulanır.
Madde
13- Daha önce yürürlükte olan mevzuata göre Bakanlıkça otopark yönetmeliği
kapsamına alınan yerleşmelerde, bu Yönetmeliğe göre uygulama yapılır.
Yürürlükten Kaldırma
Madde 14- 20.3.1991 tarih ve 20820 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan
Otopark Yönetmeliği 1.1.1994 tarihi itibarı ile yürürlükten kalkar.
Sorumlu İdare
Madde 15- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında yetki alanlarına göre belediyeler
ve valilikler sorumludur. Bu Yönetmelik ile belediye meclisi ve belediye
encümenine verilen yetkiler belediye ve mücavir alan sınırları dışında
kalan alanlarda İl İdare Kurullarınca kullanılır. Geçici Madde 1-
2981/3290/3366 sayılı Yasaya istinaden ruhsat ve kullanma izni alacak
yapılara da bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Geçici Madde 2- Belediyelerin
bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar otoparklarla ilgili
olarak tahsil etmiş oldukları meblağ, en geç 1.1.1994 tarihine kadar,
bu Yönetmelikte belirtilen otopark hesabına aktarılır veya yatırılır.
Geçici Madde 3- Bu Yönetmelik kapsamında kalan ve mevcut imar planlarında
bölge ve genel otopark yerleri ayrılmamış veya yetersiz olan valilik
ve belediyelerce, imar planlarında bölge ve genel otopark yerlerini
belirleyen revizyonlar yapılır ve ilgili Kanun hükümlerine göre onaylanır.
Geçici Madde 4- Belediyeler otopark hesabında toplanmış bulunan bedelleri,
gerekiyorsa kendi kaynakları ile takviye ederek, başlamış olan bölge
otoparkı inşaatlarının tamamlanmasında ve yeni tesis edilecek bölge
ve genel otoparkların arsa alımlarında kullanmak üzere öncelikle ve
ivedilikle girişimde bulunmakla yükümlüdürler. Geçici Madde 5- Belediyeler
bu Yönetmelik ile kendilerine tespit yetkisi verilen konular ile ilgili
esasları, 1.1.1994 tarihine kadar belirleyerek Meclis Kararına bağlamakla
yükümlüdür. Bu tarihten sonra bu konuda Meclis Kararı alınamaz. Bu
süre içerisinde bu yükümlülüğün belediyelerce yerine getirilmemesi
halinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın çıkaracağı esaslar doğrultusunda
uygulama yapılır, bu esaslar bir tebliğ şeklinde Resmi Gazete'de yayımlanır.
Geçici Madde 6- Bu Yönetmelikte kapsama alınan yerleşmelerle ilgili
olarak belediye ve valilikler Yönetmelikle kendilerine tespit yetkisi
verilen konularla ilgili esasları 3 ay içinde belediye meclisi kararı
veya il idare kurulu kararı alınarak belirlerler. Belirlenen süre
içerisinde bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bakanlıkça
çıkarılan Tebliğ hükümlerine uyulur. Geçici Madde 7- Mevcut umumi
bina, bölge ve genel otoparklarında bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde
özürlüler için belirtilen şartlarda otopark yeri ayrılır.
Yürürlük
Madde 16- Bu Yönetmelik 1.1.1994 tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- Bu Yönetmelik hükümlerini Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür.
|
